ชุดตรวจโควิด แบบน้ำลาย มีวิธีการใช้งานอย่างไร มีความน่าเชื่อถือหรือไม่?

ชุดตรวจโควิด แบบน้ำลาย เป็นอีกหนึ่งวิธีในการตรวจ เพื่อหาเชื้อโควิด-19 ด้วยตนเอง เหมือนกับ การตรวจหาเชื้อโควิด-19 จากการแยง บริเวณโพรงจมูก

ปัจจุบันนี้ ชุดตรวจหาเชื้อโควิด-19 ด้วยตนเอง หรือ Antigen Test Kit หรือ เรียกแบบย่อว่า ATK มีการใช้กันอย่างแพร่หลาย ในประเทศไทย เพราะสถานการณโควิด-19 ที่ยังคงแพร่ระบาดอย่างหนัก ทำให้มีการใช้ ‘ชุดตรวจโควิด-19’ เพื่อทำการตรวจหาเชื้อด้วยตนเอง จากบริเวณโพรงจมูก หรือจากน้ำลาย เพื่อเป็นอีกแนวทาง ที่ช่วยป้องกัน การแพร่กระจายของเชื้อ

โดยหากใช้ชุดตรวจโควิด ทำการตรวจหาเชื้อโควิด-19 ด้วยตนเอง และทราบผลการทดสอบในเบื้องต้น ว่าติดเชื้อโควิด ก็จะต้องมีการตรวจหาเชื้ออีกครั้ง ด้วยระบบ Real Time Polymerase Chain Reaction หรือ เรียกแบบย่อว่า RT-PCR เพื่อยืนยันผลการตรวจ ให้ถูกต้องที่สุด ก่อนจะเข้ารับการรักษา ในโรงพยาบาล หรือในสถานที่ๆ รัฐจัดหาให้ต่อไป

ชุดตรวจโควิด แบบน้ำลาย มีความน่าเชื่อถือหรือไม่?

การใช้ชุดตรวจหาเชื้อโควิด แบบน้ำลาย ได้รับการยอมรับ ในหลายประเทศทั่วโลก เพราะเก็บตัวอย่างง่าย โดยผู้ตรวจสามารถ ทำการตรวจได้ด้วยตัวเอง จึงทำให้บุคลากรทางการแพทย์ มีความปลอดภัยมากขึ้น และลดการใช้ชุดป้องกัน PPE ลงไปได้ด้วย ที่สำคัญคือ ช่วยลดภาระงาน ของบุคลากรทางการแพทย์ลง

จากการประเมินผล ประสิทธิภาพของชุดตรวจโควิด แบบน้ำลาย พบว่าได้ผลตรวจที่ไม่แตกต่าง จากการตรวจ โดยการแยง บริเวณโพรงจมูก และยังไม่ต้องใช้น้ำยาบัฟเฟอร์ ในการทดสอบ จึงช่วยให้สะดวกมากยิ่งขึ้น

โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ร่วมกับ กรมควบคุมโรค และสถาบันบำราศนราดูร ร่วมกันพัฒนา วิธีการตรวจหาเชื้อโควิด จากน้ำลาย ซึ่งโรงพยาบาลรามาธิบดี ได้ทำการวิจัย แล้วพบว่าได้ผลการตรวจแม่นยำ และมีประสิทธิภาพ ไม่ต่างจากการตรวจ จากบริเวณจมูก และคอ หรือวิธีการตรวจหาเชื้อ แบบวิธี RT-PCR

ทั้งนี้ กระทรวงสาธารณสุข ได้ใช้วิธีตรวจหาเชื้อโควิด แบบน้ำลาย ในกลุ่มผู้สัมผัสเสี่ยงสูง และเสี่ยงต่ำ รวมทั้ง ในการค้นหาผู้ป่วยเชิงรุก และการค้นหาผู้ติดเชื้อ ที่ไม่มีอาการ หรือไม่แสดงอาการ ในพื้นที่ชุมชนต่างๆ ทำให้สามารถค้นหาผู้ติดเชื้อ ได้รวดเร็วขึ้น และช่วยลดการแพร่ระบาดของโรคได้ดีขึ้น

การตรวจโควิด จากน้ำลาย มีข้อดีอย่างไรบ้าง?

  • ใช้อุปกรณ์ในการตรวจน้อย เก็บตัวอย่างได้สะดวก และสามารถตรวจได้ ในขั้นตอนเดียว
  • ไม่ต้องระคายเคือง หรือบาดเจ็บในโพรงจมูก หรือเลือดกำเดาไหล จากการตรวจไม่ถูกวิธี ในการตรวจแบบแยงจมูก
  • เหมาะกับผู้ตรวจ ที่มีความกังวล ในการตรวจเเบบแยงจมูก

ชุดตรวจโควิด แบบน้ำลาย มีวิธีการใช้งานอย่างไร?

1. ก่อนใช้งาน ควรศึกษาวิธี การเก็บตัวอย่างน้ำลาย อย่างละเอียด

2. เวลา 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมง ก่อนทำการตรวจ ต้องไม่แปรงฟัน ไม่บ้วนปากด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ไม่เคี้ยวหมากฝรั่ง ไม่กินอาหาร ไม่ดื่มเครื่องดื่ม และไม่สูบบุหรี่ เพื่อให้ได้น้ำลาย ที่ยังมีเชื้อปนเปื้อนอยู่ ในปริมาณที่มากพอ

3. บ้วนน้ำลายลงในกรวย ใส่หลอดเก็บตัวอย่าง ให้ถึงตามปริมาณที่กำหนด

4. ปิดฝาหลอดเก็บตัวอย่างให้แน่น แล้วผสมให้เข้ากัน

5. หยดตัวอย่าง ลงในหลุมของแถบทดสอบ

6. รอ 10 นาที เเละอ่านผลทดสอบ

วิธีอ่านผลทดสอบ จากชุดตรวจโควิด แบบน้ำลาย

  • ขีดสีเเดง จำนวน 1 ขีด ปรากฏที่ตัว C หมายความว่า ‘ผลเป็นลบ’ เท่ากับ ‘ไม่พบเชื้อโควิด’
  • ขีดสีแดง จำนวน 2 ขีด ปรากฏที่ตัว C เเละ T หมายความว่า ‘ผลเป็นบวก’ เท่ากับ ‘พบเชื้อโควิด’
  • กรณีไม่มีขีด ปรากฎที่ตัว C เเละ T หรือไม่มีขีดปรากฎขึ้นเลย หมายความว่า ‘ไม่สามารถอ่านผลการทดสอบได้’ ต้องทำการทดสอบใหม่อีกครั้ง